Bahan PA BAPA 23 NOVEMBER 2025 (Ujung Tahun Kuria)
Teks : 1 Musa 13: 5 – 18
Topik : Konsekuensi atas Pilihan
Tujuan : Agar kaum bapa senantiasa membuat pilihan sesuai dengan prinsip-prinsip Allah
Doding : Haleluya No. 309 : 1 – 3
Haganupan bapa nahinaholongan,
Nuan on hita manggoluh ibani zaman na gok dinamika ni pargoluhan. Hampir ganup ari do hita ituntut mambuat haputusan, age na banggal sonaige na etek. Pilihan-pilihan ai lang pitah manontuhon kondisinta sondahan on, tapi homa anget-anget membentuk karakter, masa depan bahkan arah rohani ni keluarganta. Itongah ni tuntutan zaman na lambin kompleks on, buei kaum bapa mangahapkon keterhimpitan oleh pilihan na rumit tumang: tekanan pangkorjaan, kebutuhan ekonomi, ulih ni parhasomanon, urusan rumah tangga, masalah moral itongah ni lingkungan sekitar, ronsi hisap-hisap ni sibolis na gati taridah songon parrohkon hadearon padahal pasedahon do namin. Sondahan on pe, dunia manilai haberhasilon humbani na taridah hansa: rumah na banggal, pandapotan na buei, relasi na luas, gaya hidup na teratur. Lang otik kaum bapa, bani ujungni manilai kualitas pargoluhanni marhitei aha na ididah halak na legan. Padahal, ibalik pencapaian ai, buei do na loja, tarsosak, rumahtangga na lang be homi, haporsayaon na roh moruni, hubungan na lang tongtang be, janah haputusan na ibuat pe lang be mamingkirhon na gabe hinarosuhkon ni Jahowa. Itongah ni dinamika ai, muncul ma sada sungkun-sungkun na bagas tumang: “ai sadalan hubani harosuh ni Jahowa do pilihan-pilihan na ibuat hita atap padaohkon hita humbani harosuh-Ni?” Kisah Abram pakon Lot bani 1 Musa 13 on aima cerminan bani kaum bapa sonadahan on – sedo pitah kisah keluarga na mandompakhon paringoran pasal tanoh, tapi homa kisah sonaha sada haputusan manontuhon arah ni pardalanan parrumahtanggaon. Kisah ni Abram pakon Lot on mangajarhon hita ase mangidah sonaha do Naibata mangkorja itongah ni pilihan na ibuat hita. Ipasu-pasu Naibata do Abram pakon Lot, buei do pinahan ni sidea, manggoluh do sidea bani tanoh parpadanan na humbani Naibata, tapi cara ni sidea mamilih manontuhon pasu-pasu ai gabe sumber damei do nani atap gabe sumber bencana.
Haganupan bapa nahinaholongan ibagas Kristus,
Konteks ni 1 Musa 13 on aima sanggah struktur masyarakat kuno marsigantung bani ternak ampakon pertanian. Tanoh na subur aima sumber ni pargoluhan. Pasal panorangni, topat do kisah on bani tahap awal pardalanan ni Abram – sekitar 2000 tahun paima parroh ni Kristus – dob honsi ia mulak hun Masir halani loheian. Sanggah Abram mulak hun Masir, domma bayak Abram (1 Musa 13:2), bahkan Lot na dihut pakonsi pe domma manjalo buei pasu-pasu (ay.5). Artini, paringoran na muncul itongah ni sidea sedo halani hahurangan, tapi halani kelimpahan. Ternyata, kelimpahan boi do gabe sumber masalah anggo lang adong hapentaran. Bani ayat 5-7 patorangkon sonaha do kondisi na parrohkon paringoran ai, aima marhalani buei tumang na adong ibani Abram pakon Lot. Pasu-pasu na bahat in justru parrohkon gesekan-gesekan, tarlobih sanggah sidea tading i tanoh na riap pakon halak Kanaan pakon halak Perisi. Boi hatahonon, on aima gambaran situasi na rumat: dua keluarga na manggoluh itongah ni bangsa-bangsa lokal, janah ketegangan sumber daya boi do parrohkon paringoran na banggal. Tapi, Abram mamilih dalan na marbeda – dalan damei.
Bani ayat 8-9, ipataridahkon Abram do kedewasaan rohani na luar biasa tumang. Sebagai situanan ampa sebagai sahalak na idilo Naibata, sabonarni berhak do ia manontuhon wilayah sidearan namin. Tapi lang hak ni ipingkirhonni. Naipingkirhon Abram aima relasi, nini: “Ulang ma adong partinggilan i tongah-tongahmu pakon i tongah-tongahku, ai na marsanina do hita. Ai lang i lobeimu do ganup tanoh in?” iputuskon Abram do ase paondoskon pilihan parlobei hubani Lot. On aima tindakan pambobai na sintong – ikesampingkon Abram do egoni, ipaluah do hak ni anjaha iondoskon Abram haganupan ai hubani hadaulaton ni Naibata. Ibotoh Abram do sada hal: “tanah yang subur tidak menjamin masa depan, tapi penyertaan Allah menjamin segalanya.” Na gabe titik kulminasi na manontuhon haganupan aima bani ayat 10-13. Iidah ma jenges do haganup parmarbah ni pamah Jordan ai songon ‘pamah ni Jahowa’ anjaha songon ‘pamah i Masir’ – tanoh na itanda marhitei nagori na makmur. Pilihan na iputuskon Lot pitah marhitei aha na taridah. Lang isungkun lobei Jahowa. Lang ipertimbangkon karakter moral i wilayah ai. Lang ipingkirhonni dampak ni ai bani keluargani. Janah dob ni, masa ma tragedi moral na bagas tumang. Isuratkon do ibagas Bibelta: “Tapi halak na jahat anjaha pardousa banggal do pangisi ni Sodom ai i lobei ni Jahowa,” (ay.13). On ma namajangin tumang, yang tampak hijau ternyata membawa keluarganya ke dalam bencana rohani. Sabonarni, lang dousa na ipilih Lot ai, tapi ia mamilih ase gabe tetangga dousa. Janah on tumang pe sungkup mamboan goluhni ampa keluarga ni hubani kehancuran. Dob honsi laho si Lot, marsahap ma Naibata hubani Abram (ay.14-18). Isuruh Naibata do Abram mangidah haganupan penjuru – utara pakon dangsina, dompak hapoltakan pakon hasundutan anjaha marjanji do Naibata mambere ai hubani ginomparni. On sedo pitah pasal tanoh, tapi pasa padan bani ari na laho roh. Dob ni, marianan ma Abraham hu tombak Mamre na i Hebron, ianan na secara ekonomi lang seideal pamah Jordan, tapi secara rohani gabe ianan ni pajongjonghon anjap-anjap bani Jahowa – ianan mambahen ia lambin dohor hubani Jahowa. Lang ipilih Abraham dalan na tampak kabur, tapi ipilihni do ianan ase mambahen ia roh dohor hubani Naibata, janah ijai ma hadameion ai tubuh.
Haganupan bapa nahinarga ni Kristus Jesus,
Adong piga-piga na gabe hahonaan ni ambilan on hubani kaum bapa sondahan on, aima: